MŁODZI AMBASADORZY PARLAMENTU EUROPEJSKEGO POKAZALI, JAK DZIAŁA DEZINFORMACJA
Dwa fake newsy, jedna lekcja i eksperyment, który na długo pozostanie w pamięci uczestników...
Za nami wyjątkowe wydarzenie zrealizowane w ramach międzyszkolnej wymiany programu Szkoła Ambasador Parlamentu Europejskiego (EPAS). Czerwcowy projekt połączył uczniów z Oławy, Opola i Oleśnicy, a jego realizacja była możliwa dzięki zdobyciu przez LO im. Jana III Sobieskiego w Oławie minigrantu Parlamentu Europejskiego na organizację wymiany szkół należących do sieci EPAS.
W LO im. Jana III Sobieskiego w Oławie gościliśmy młodszych ambasadorów EPAS z LO Nr II im. ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy II Liceum Ogólnokształcące im. Ks. Jana Twardowskiego w Oleśnicy oraz VIII LO im. Aleksandra Kamińskiego w Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr VIII w Opolu. Wspólnie przygotowaliśmy i przeprowadziliśmy autorski projekt edukacyjny FakeNews Lab, poświęcony wpływowi Unii Europejskiej na edukację oraz problemowi dezinformacji.
Pierwsza część spotkania miała formę interaktywnej lekcji prowadzonej przez uczniów dla uczniów, którzy zapisali się na warsztaty. Uczestnicy poznali najważniejsze programy i inicjatywy Unii Europejskiej skierowane do młodzieży, m.in. Erasmus+, DiscoverEU, Europejski Korpus Solidarności, eTwinning, Youthpass, Eurodesk, Euroscola, EPAS Together, Eures, Europass oraz program Szkoła Ambasador Parlamentu Europejskiego. Opowiadali również o swoich doświadczeniach z wyjazdów, wymian szkół i spotkań z europosłami jak np. Bogdanem Zdrojewskim w Brukseli. Przedstawione możliwości spotkały się z dużym zainteresowaniem uczestników, a wielu z nich zadeklarowało chęć skorzystania z tych programów.
Centralnym punktem wydarzenia był jednak KONTROLOWANY EKSPERYMENT SPOŁECZNY. W trakcie lekcji młodsi ambasadorzy z 3 szkół celowo umieścili wśród prawdziwych informacji dwa FAKE NEWSY Uczestnicy do samego końca nie wiedzieli, że biorą udział w eksperymencie…
Dopiero po zakończeniu prezentacji eksperyment został ujawniony. W drugiej części wydarzenia uczestnicy głosowali i próbowali wskazać, które informacje były fałszywe. Wyniki okazały się bardzo interesujące, niemal połowa uczestników poprawnie rozpoznała fake news dotyczący rzekomego wprowadzenia obowiązkowego przedmiotu Edukacja Europejska, natomiast praktycznie nikt nie zakwestionował informacji o planowanym wprowadzeniu Europejskiej Legitymacji Uczniowskiej, wzorowanej na Europejskiej Karcie Ubezpieczenia Zdrowotnego.
Eksperyment pokazał, że o wiarygodności informacji często nie decydują fakty, lecz sposób jej przekazania oraz zaufanie do osoby, która ją przedstawia. Gdy komunikat jest logiczny, wpisuje się w kontekst i pochodzi od osób, które znamy i którym ufamy, znacznie rzadziej poddajemy go krytycznej analizie. To właśnie na tym opiera się skuteczność współczesnej dezinformacji - nie na oczywistym kłamstwie, lecz na umiejętnym wykorzystaniu naszego zaufania, emocji i przyzwyczajeń. To był najważniejszy wniosek płynący z przeprowadzonego eksperymentu.
Drugą część wydarzenia zakończyła debata z udziałem zaproszonych ekspertów. Gościem specjalnym był Pan Jerzy KAMIŃSKI, redaktor naczelny Wiadomości Oławskich i portalu TuOlawa.pl, który przez cały czas obserwował przebieg eksperymentu. Następnie podzielił się z uczestnikami doświadczeniami z pracy dziennikarza, opowiedział o zagrożeniach wynikających z dezinformacji oraz wygłosił inspirujące wystąpienie o odpowiedzialności mediów i konieczności weryfikowania informacji.
W roli eksperta wystąpił również Filip FARAŚ– finalista Ogólnopolskiej Olimpiady „Gwiezdny Krąg” oraz pasjonat i znawca tematyki Unii Europejskiej. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na znaczenie edukacji europejskiej oraz świadomego korzystania z informacji dotyczących funkcjonowania Unii Europejskiej.
W wydarzeniu uczestniczył także Przewodniczący Rady Powiatu Oławskiego Józef HOŁYŃSKI, który wysoko ocenił pomysł przeprowadzenia eksperymentu społecznego i podkreślił, jak ważne jest rozwijanie kompetencji medialnych oraz krytycznego myślenia wśród młodzieży.
Dzięki grantowi, który otrzymaliśmy jako jedna z 3 szkół w Polsce w ramach działalności w programie Szkoła Ambasador Parlamentu Europejskiego uczniowie mogli otrzymać autorskie pamiątkowe koszulki, torby, przyjechać do Oławy z Opola i Oleśnicy oraz uczestniczyć w integracji połączonej z poczęstunkiem i zwiedzaniem Oławy.
Projekt został zrealizowany pod opieką nauczycieli:
Oława: prof. Aleksandra Skibińska-Brzezicka, prof. Jolanta Szewczyk, prof. Ewelina Chodak,
Oleśnica: prof. Agnieszka Komsta-Fila,
Opole: prof. Wioletta Barczak
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczniom, nauczycielom i zaproszonym gościom za udział w tym wyjątkowym przedsięwzięciu.
FakeNews Lab pokazał, że edukacja europejska może być nowoczesna, angażująca i oparta na doświadczeniu. To właśnie takie projekty uczą młodych ludzi nie tylko wiedzy o Europie, ale przede wszystkim odpowiedzialnego myślenia, zadawania pytań i świadomego poruszania się w świecie informacji.
FOTO: Blanka Bartosz i Julia Łabowska
